Het N.D.O. gebouw

De omroepen strijken neer in Huizen

In oktober 1927 wordt de Huizer Zender de N.D.O. in gebruik genomen. De afkorting N.D.O. staat voor Nederlandse Draadloze Omroep en is een initiatief van de K.R.O, N.C.R.V. en de N.S.F. De zender was opgesteld aan de rand van de Zuiderzee waar later het Philips gebouw stond en nu het Lidl hoofdkantoor staat.

1 van de 2 N.D.O. masten aan de Zuiderzee

De antennes waren 2 stalen masten met een hoogte van 65 meter. Ze stonden 250 meter uit elkaar en er was een drie draads T antenne gespannen tussen de masten. De uitzendingen waren in de lange golf op de 1875 meter. In die tijd zonden bijna alle omroepen uit in de lange golf.

Het gebruik van de lange golf kwam door de conferentie van Luzern in Nederland onder druk te staan. De frequentie werd toebedeeld aan een Roemeense zender

In 1935 was het dan ook einde verhaal voor de N.D.O. en werden de torens in Huizen opgeblazen.

Op oude zenderschalen is Huizen nog terug te vinden. Zo ook op deze schaal hieronder afgebeeld.

Kun je Huizen vinden op de schaal?

De begin jaren van PHOHI Radio

Op 11 maart 1927 slaagt Philips in hun Radio Laboratorium Eindhoven er in om met experimentele radio uitzendingen Indië te bereiken. De zender met de roepletters PCJ overbrugt als eerste ter wereld een afstand van 16.000 Km.

Philips 2501 met externe speaker

Koningin Wilhelmina sprak op 1 juni 1927 rechtstreeks via de kortegolfzender vanuit het Laboratorium in Eindhoven tot landgenoten in Oost- en West-Indië. De experimenten werden enthousiast ontvangen. Mede hierdoor wordt op 18 juni 1927 de PHOHI opgericht.

Advertentie

PHOHI was een omroep zender van Philips en de naam was een afkorting voor Philips Omroep Holland Indië. Huizen wordt vanwege de gunstige ligging gekozen om een zendstation te bouwen. In september 1928 wordt er gestart met proefuitzendingen op de 16.88 Meter. De zender is zeer sterk en in alle uithoeken van de wereld te ontvangen. De testuitzendingen bestonden uit gesproken woord en muziek.

De Antennes in 1928

De vergunning van de PTT laat erg lang op zich wachten. In 1932, 5 jaar na de eerste test uitzendingen, verstrekt de PTT dan ook uiteindelijk de vergunning.

Antennes op een draaitafel

Het PHOHI antenne park

In 1937 komt het Philips Lab met het inventieve idee om een unieke draaibare antenne opstelling voor de PHOHI zenders te ontwikkelen. met deze draaibare antennes werd het mogelijk om in alle richtingen uit te zenden. Stalen rails in een cirkel met een doorsnede van 48 meter maakte het mogelijk om de 63 meter hoge grenen houten masten in alle richtingen te draaien. De houten constructie maakte het mogelijk om op elke toren 2 stralers en 2 reflectoren te plaatsen. Dit gaf de antennes het beoogde richtingseffect. De openingshoek van de antenne was 15 graden. De versterking van de antenne was hierdoor 24 x.

Antennes op een draaitafel

De oorlog gooide echter roet in het eten van het PHOHI avontuur. 14 mei 1940 werden de zenders door de genie opgeblazen. Tijdens de oorlogsjaren werden de zenders gerepareerd door de Duitsers. De bezetter misbruikte de zender voor propaganda doeleinde. Een anecdote verteld dat een technicus in de oorlogsjaren de antennes zo gesaboteerd had dat de zender richting Alaska uitzond.

In oktober 1945 kwam de PHOHI zender weer terug in de ether onder de naam Radio Nederland. Vanaf 15 april 1947 werden de uitzending verzorgd door de Stichting Radio Nederland Wereld Omroep. Dit heeft tot 11 maart 1958 geduurd. dit was het definitieve einde van het PHOHI avontuur.

Demontage PHOHI antennes